Talin Suciyan
Այսպիսի ոճիրներու դիմաց զարմանքէն ցնցուիլը կը պահանջէ արհամարհել սպիտակներու կողմէ դարեր շարունակ կուրօրէն գործադրուած գաղութատիրական բռնութիւնը։ Մինչ 20-րդ եւ 21-րդ դարերու գաղութատիրական գիտութիւնը մեր աչքերէն քօղարկուեցաւ ազգայնական տեսութիւններով, կայսրութիւններ ազգ-պետութիւն դարձան եւ այդ գիտութիւնը վերածուեցաւ սպիտակութեան գերակայութեան հիմնաքարի։ Էփսթինի երեսին ուրուագծուած ժպիտը, անոր յենարանը, այս կուտակցուած գիտութիւնն է։
Meri Tek Demir
Ի դէպ, թերեւս պէտք չէր ապշէի, որովհետեւ նոյնիսկ մեր ընկերութեան մէջ կը գտնուէին ուսումնասիրողներ, որոնք նախընտրած են Եսայեանը վերլուծել կարծրատիպ ֆեմինիստական դիտանկիւնէն։ Այս մօտեցումը կ'ընդունէր Եսայեանի ապրած վկայութիւնները, սակայն, երբ խօսքը վերաբերէր անոր գործերուն ուսումնասիրութեան, որոնց մեծ մասը արդարեւ լոյս չէին տեսած պատշաճ կերպով, աւելի կարեւորութիւն կը տրուէր անոր «կիներուն մասին իբրեւ կին ի՛նչ գրած ըլլալուն» եւ «կանանց իրաւունքներուն համար ի՛նչ ըրած ըլլալուն», որովհետեւ Եսայեանը վերածած էին ներկայիս ստեղծուած «Օսմանեան տերապետութեան տակ հայ կիներու ֆեմինիզմի ռահվիրայ» ըմբռնումին, որուն մասին անդրադարձած եմ նախորդ յօդուածիս մէջ եւս։
Lerna Babikyan
Փոքր տարիքէ, մենք ենթարկուեցանք կրթութեան մը, որ միատեսակ գիտութիւն ջամբեց, հեռացուց մեզ մեր ներքին դաշտերէն եւ արգիլեց մեզի մեր ռիթմը եւ պահանջները լսելէ՝ միաժամանակ մեզ հեռացնելով ստեղծականութենէ եւ քննական մտածողութենէ
Aylin Vartanyan
Ֆիլմը դիտած ժամանակս մէջս խորապէս ծանօթ զգացում մը յառաջացաւ, որովհետեւ, ինչպէս բոլորս գիտենք, կարգ մը տուներ դժուար կը մոռցուին։ Կան սենեակներ, որոնց յուշերը կը մնան անեղծ՝ ըլլան անոնք բնակուած թէ՛ անբնակ։ Կան վայրեր, որոնք կը պահպանեն իրենց պատմութիւնները՝ նոյնիսկ, երբ ձեռքէ ձեռք կ՚անցնին… Ահա թէ ինչո՛ւ տունը լոկ յետնամաս չէ, այլ յիշողութեան գործուն ենթակայ մը։
Talin Suciyan
Քանի՞ հայեր այդ պահերուն ձեւով մը թեթեւ զգացին՝ միաժամանակ ճնշուած ըլլալով մեղանչած ըլլալու զգացումով։ Անոնց ստեղծած արժէքները պահպանելու անկարողութիւնը պատմական ժառանգութիւն մըն է, որ յաճախ երբէք չի ճանչցուիր։